Ο Ρατσισμός δεν έχει θέση στη ζωή μας

Ως ρατσισμό θεωρούμε τη διάκριση των ατόμων σε ομάδες ή τάξεις με βάση ένα ιδιαίτερο γνώρισμά τους, που ανάγεται σε σημαντικό πλεονέκτημα ή αντίστοιχο μειονέκτημα που οδηγεί σε ανάλογα άνιση κοινωνική αντιμετώπισή τους.

Ο ρατσισμός εμφανίζεται σε θέματα:

Εμφάνισης: Συγκεκριμένα άλλα εξωτερικά χαρακτηριστικά θεωρούνται πετυχημένα και άλλα αποτυχημένα (όμορφος – άσχημος)
Μόρφωσης: Σπουδές, επιστημονική κατάρτιση (μορφωμένος – αμόρφωτος)
Οικογενειακής κατάστασης: Ισορροπημένη και κοινωνικά αποδεκτή ή μη οικογένεια
Τρόπου ζωής: Ναρκομανείς, ομοφυλόφιλοι, ιερόδουλες κ.α.
Εθνικότητας: «Ανώτερες» και «κατώτερες» φυλές, χώρα γέννησης ή καταγωγής
Χρώματος: Λευκή - μαύρη φυλή
Φύλου: Διαφορετική και συχνή άνιση αντιμετώπιση, αντρών – γυναικών

Με άλλα λόγια, υπάρχουν τόσες μορφές ρατσισμού, όσες είναι και οι πιθανές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων

Χαρακτηριστικά του ρατσισμού

Ξεκινάει από απλές επισημάνσεις διαφόρων και καταλήγει σε αυθαίρετες γενικεύσεις
Διαστρεβλώνει ανεπανόρθωτα την αλήθεια, εκφράζει παραποιημένη την πραγματικότητα
Εμφανίζεται ως υποβάθμιση, υποτίμηση, διακωμώδηση και γελοιοποίηση της ανθρώπινης ζωής
Οδηγεί σε άνισες ευκαιρίες και άνιση/ανισότιμη αντιμετώπιση
Είναι στείρα κατηγοριοποίηση των ανθρώπων και εκφράζει έντονη αρνητική προκατάληψη
Εμφανίζεται, ως είδος ιδιόμορφης κοινωνικής άμυνας, αλλά κι επιθετικότητας αφού απορρίπτει όσους δεν συγκεντρώνουν αποδεκτά χαρακτηριστικά

Συνέπειες του ρατσισμού

Οι συνέπειες των ρατσιστικών αντιλήψεων είναι καταλυτικές τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Επισημαίνουμε παρακάτω τις κυριότερες.
Οικονομική εκμετάλλευση ατόμων και λαών: Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της εκμετάλλευσης των Μαύρων από τους Λευκούς. Τα ημερομίσθια των Μαύρων είναι σε χαμηλότερο επίπεδο από τα αντίστοιχα των Λευκών. Επίσης σε χώρες της Δύσης, που συσσωρεύονται άτομα από τον τρίτο κόσμο, παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο.
Κοινωνική δυσλειτουργία: Τα άτομα δεν συνεργάζονται αρμονικά. Επικρατούν ανταγωνιστικές καταστάσεις και καλλιεργείται ο εγωισμός, η ατομικιστική νοοτροπία και το πνεύμα της εξόντωσης του αντιπάλου.
Δημιουργούνται ψυχολογικά προβλήματα σε πολλά από τα άτομα που αντιμετωπίζονται ρατσιστικά. Η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια τα οδηγούν στο άγχος και την απαισιοδοξία.
Χρεοκοπούν οι ηθικές αξίες: Ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως αντίπαλος ή ως μέσο εκμετάλλευσης. Φυσική κατάληξη της νοοτροπίας αυτής είναι η υιοθέτηση των πιο απάνθρωπων μεθόδων για την εξόντωση των αντιπάλων.

Τρόποι αντιμετώπισης

Οικογένεια: Οφείλει να δώσει ορθή αγωγή στα νεαρά μέλη της, ώστε να μη μεγαλώνουν οι νέοι με προκαταλήψεις και ρατσιστικές αντιλήψεις, που θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή.
Παιδεία : Να μάθει ο πολίτης να κρίνει, να συγκρίνει και να μη γίνεται θύμα προπαγάνδας. Ιδιαίτερα με την ανθρωπιστική παιδεία θα ευαισθητοποιηθούν τα άτομα απέναντι στα προβλήματα των συνανθρώπων τους. Με τον τρόπο αυτό δεν θα βρίσκει πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης το απάνθρωπο φαινόμενο του ρατσισμού.
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: Να μην καλλιεργούν ρατσιστικές αντιλήψεις. Οι πνευματικοί άνθρωποι με ειδικές εκπομπές να επισημαίνουν τις επιδράσεις που έχει η υιοθέτηση των ρατσιστικών φαινομένων τόσο για τη ζωή του ατόμου, όσο και για τη λειτουργία της κοινωνίας.

Μάνικου Μ., μαθήτρια